“Dit is echt surreëel, ik kan het niet geloven.” Graeme Fish kijkt verbijsterd als hij de woorden uitspreekt. Hij is zojuist wereldkampioen geworden op de 10.000 meter in Salt Lake City. In een wereldrecord nog wel.

De 22-jarige Canadees gaf de gevestigde orde het nakijken en bleef zijn landgenoot en nummer twee Ted-Jan Bloemen maar liefst elf seconden voor. Met 12.33,86 dook hij bovendien 2,44 seconden onder het oude wereldrecord van Bloemen.

“Ik heb Ted zijn wereldrecord verbroken, maar hij is de reden dat ik hier ben. Hij heeft mij alles geleerd. Het is ongelooflijk, ik ben superblij”, aldus Fish, die de eerste niet-Nederlandse winnaar van de tien kilometer bij de WK afstanden is. Van 1996 tot en met 2019 ging het goud alle keren naar een Nederlander. Fish: “Dat is pretty cool.”

Van 14de in de B-groep naar wereldkampioen

De 22-jarige Canadees is nog redelijk onbekend bij het grote publiek. Eind 2017 maakte hij zijn debuut bij de wereldbekerwedstrijd in het Noorse Stavanger. In de B-groep reed hij daar naar de veertiende plaats. “Ja, het is moeilijk te geloven hoeveel progressie ik heb geboekt. Het is nog niet ingedaald.”

Fish wordt gecoacht door de Nederlander Bart Schouten. Hij heeft net genoten van het Canadese volkslied, als hij de trainingsarbeid van zijn pupil prijst. “Hij is ongelooflijk goed coachbaar. Hij zit anderhalf jaar in de ploeg en als je hem een aanwijzing geeft, volgt hij die meteen op”, licht Schouten toe.

“Hij zou nooit twijfelen, hij gelooft je en vertrouwt je. En hij zet dat dan weer om op het ijs, dat kan hij snel. Dat is echt klasse. Het is fantastisch werken met zo’n jongen.”

De rol van Schouten bij deze bijzondere prestatie is groot en Fish is dan ook vol lof over zijn coach. “Hij is de reden dat ik hier ben.” Schouten, die donderdag al voorspelde dat de Canadees zou winnen, blijft bescheiden. “Dat is moeilijk van mijzelf te zeggen, maar ik denk dat ik door alle jaren heen veel heb mogen leren en dat het nu tot uiting komt met deze prestaties.”

Man met de hamer

Daar waar Fish een geweldige prestatie neerlegde, kwamen titelverdediger Jorrit Bergsma en favoriet Patrick Roest op het zware ijs van Salt Lake City de man met de hamer tegen. “Het was net een paar rondes te ver”, vertelt Bergsma, die drie rondes voor het einde nog op een goede tijd koerste, maar vervolgens volledig instortte.

“Hoe dat kan weet ik niet”, aldus Bergsma. “Misschien door de hoogte, het is toch een andere manier van rijden. Misschien dat ik dat minder onder de knie heb dan de andere jongens.”

Bergsma had naar eigen zeggen “de scherpte” niet. “Ik slaap hier best slecht. Op de 10 kilometer mis je dan net wat extra’s. Ik heb ook nachten gehad dat ik niet echt een oog dicht heb gedaan. En met de hoogte erbij is het misschien wel een optelsom, waardoor het net niets is”, aldus de stayer, die uiteindelijk op 14,59 seconden van Fish net naast het podium belandde.

Roest kende donderdag al een teleurstellende eerste dag: op de 5.000 meter reed hij naar de vierde tijd en werd later zelfs gediskwalificeerd. Op de tien kilometer eindigde hij als achtste op een halve minuut van de winnaar. “Ik heb het geprobeerd, maar wist al vanaf het begin dat de winst er niet in zat”, zegt Roest.

“Ik wist dat het moeilijk zou worden tegen Fish en Bloemen, want zij zijn onwijs in vorm. Ik knokte door tot het einde, maar het wilde gewoon niet. De benen liepen vol. Alles blokkeerde.”